<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>Cantonese 粵語 on AngeCI’s Blog</title><link>https://angeci.github.io/blog/zh/tags/cantonese-%E7%B2%B5%E8%AA%9E/</link><description>Recent content in Cantonese 粵語 on AngeCI’s Blog</description><generator>Hugo -- gohugo.io</generator><language>zh-hant-TW</language><lastBuildDate>Fri, 24 Apr 2026 11:38:10 +0000</lastBuildDate><atom:link href="https://angeci.github.io/blog/zh/tags/cantonese-%E7%B2%B5%E8%AA%9E/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><item><title>粵語音系簡述</title><link>https://angeci.github.io/blog/zh/introduction-to-cantonese-phonology/</link><pubDate>Fri, 24 Apr 2026 11:38:10 +0000</pubDate><guid>https://angeci.github.io/blog/zh/introduction-to-cantonese-phonology/</guid><description>&lt;p&gt;本文使用的拼音系統為&lt;a class="link" href="https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%B2%B5%E6%8B%BC" target="_blank" rel="noopener"
 &gt;粵拼&lt;/a&gt;。&lt;/p&gt;
&lt;h1 id="聲母"&gt;&lt;a href="#%e8%81%b2%e6%af%8d" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;聲母
&lt;/h1&gt;&lt;p&gt;標準粵語有 20 個聲母音位。雖然說好些人已經把 /n/ 和 /l/, /ŋ/ 和 /ʔ/ ~ ∅ 之類的聲母對混同。&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;唇音&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;齒音／齦音&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;硬腭音&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;軟腭音&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;唇化軟腭音&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;聲門音&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;不送氣塞音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;b /p/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;d /t/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;g /k/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;gw /kʷ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;∅ /ʔ/ ~ ∅&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;送氣塞音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;p /pʰ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;t /tʰ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;k /kʰ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;kw /kʰʷ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;鼻音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;m /m/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;n /n/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ng /ŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;不送氣塞擦音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;z /ts/ ~ /tʃ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;送氣塞擦音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;c /tsʰ/ ~ /tʃʰ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;擦音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;f /f/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;s /s/ ~ /ʃ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;h /h/&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;邊音／近音&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;l /l/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;j /j/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;w /w/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;兩套齒擦音似乎是同位異音（allophones）或自由變體（free variation）。有些人在非圓唇元音前面唸作 /ts/, /tsʰ/, /s/，在圓唇元音前面唸作 /tʃ/, /tʃʰ/, /ʃ/，也有人在所有情形下統統唸作齒音。不過一些語言學文獻提到這兩套發音在 1950 年代以前的粵語中是兩套不同的聲母。詳見拙文「&lt;a class="link" href="https://angeci.github.io/blog/zh/chinese-dialectal-phenomena/#%e7%b2%b5%e8%aa%9e%e7%9a%84%e5%b9%b3%e7%bf%b9%e9%9f%b3" &gt;淺談數個漢語方言現象&lt;/a&gt;」。&lt;/p&gt;
&lt;h1 id="韻母"&gt;&lt;a href="#%e9%9f%bb%e6%af%8d" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;韻母
&lt;/h1&gt;&lt;p&gt;一般認為標準粵語有 8 個主元音音位，儘管實際音值大約有 11 種。以星號 * 標註的為罕用發音。&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;aː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;ɐ&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;ɛː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;iː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;ɔː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;œː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;uː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;yː&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;∅&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-∅&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aa /aː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;a* /ɐ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;e /ɛː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;i /iː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;o /ɔː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;oe /œː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;u /uː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;yu /yː/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-i&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aai /aːi/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ai /ɐi/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ei /ei/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;oi /ɔːi/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;eoi /ɵy/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ui /uːi/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-u&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aau /aːu/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;au /ɐu/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;eu /ɛːu/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;iu /iːu/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ou /ou/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-m&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aam /aːm/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;am /ɐm/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;em /ɛːm/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;im /iːm/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;om* /om/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;m /m̩/&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-p&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aap /aːp/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ap /ɐp/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ep /ɛːp/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ip /iːp/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;op* /op/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-n&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aan /aːn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;an /ɐn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;en* /ɛːn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;in /iːn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;on /ɔːn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;eon /ɵn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;un /uːn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;yun /yːn/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-t&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aat /aːt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;at /ɐt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;et* /ɛːt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;it /iːt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ot /ɔːt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;eot /ɵt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ut /uːt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;yut /yːt/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-ŋ&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aang /aːŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ang /ɐŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;eng /ɛːŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ing /ɪŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ong /ɔːŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;oeng /œːŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ung /ʊŋ/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ng /ŋ̩/&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;-k&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;aak /aːk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ak /ɐk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ek /ɛːk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ik /ɪk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ok /ɔːk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;oek /œːk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;uk /ʊk/&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;較老的粵語有 /om/ 和 /op/，不過今天一般已經併入了 /ɐm/ 和 /ɐp/。&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;/aː/, /ɐ/, /ɛː/ 和 /iː/ 是非圓唇元音，而 /ɔː/, /œː/, /uː/ and /yː/ 是圓唇元音。元音的圓唇性質有可能會影響到 /ts/, /tsʰ/, /s/ 或 /tʃ/, /tʃʰ/, /ʃ/ 的實際音值。&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;與大部份的歐洲語言不同，當塞音（i.e. -p, -t 和 -k）作為韻尾的時候，都是不除阻的。&lt;/p&gt;
&lt;h1 id="聲調"&gt;&lt;a href="#%e8%81%b2%e8%aa%bf" class="header-anchor"&gt;&lt;/a&gt;聲調
&lt;/h1&gt;&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;調號&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;傳統名稱&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;調型描述&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;調值&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;IPA&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;1/7&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;陰平／短陰入&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;高平／高降&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;55/53&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;˥˥/˥˧&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;2&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;陰上&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;中升&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;35&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;˧˥&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;3/8&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;陰去／長陰入&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;中平&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;33&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;˧˧&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;4&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;陽平&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;低降／極低平&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;11/21&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;˩˩/˨˩&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;5&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;陽上&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;低升&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;23&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;˨˧&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;6/9&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;陽去／陽入&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;低平&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;22&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;˨˨&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;「短陰入、長陰入」也分別叫做「高陰入、低陰入」。&lt;/p&gt;
&lt;blockquote class="alert alert-tip"&gt;
 &lt;div class="alert-header"&gt;
 &lt;span class="alert-icon"&gt;💡&lt;/span&gt;
 &lt;span class="alert-title"&gt;冷知識&lt;/span&gt;
 &lt;/div&gt;
 &lt;div class="alert-body"&gt;
 &lt;p&gt;粵語是少數保留陽上調的漢語變體。大部份的現代漢語變體一般把陽上併入了陽去或者陰上調。&lt;/p&gt;
 &lt;/div&gt;
 &lt;/blockquote&gt;</description></item></channel></rss>